ઇન્ટરનેશનલ જર્નલ ઓફ ઓરલ સાયન્સ માં પ્રકાશિત થયેલ એક નવા જ અભ્યાસ ઉપર ના આ લેખમાં દાંત અને પેઢાની બીમારી (ન્યૂચૂ/પિરિડોન્ટલ રોગ) એ ખરાબ થતી કિડની (મૂત્રપિંડ) નું એક મોટું અને અણધાર્યું લક્ષણ કે જોખમ હોઈ શકે છે, તેની ખૂબ જ સુંદર અને વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી આપવામાં આવી છે.
દિવસેને દિવસે કિડનીના દર્દીઓ વધી રહ્યા છે: મોં અને દાંતની ખરાબ તબિયત પાછળનું અણધાર્યું કારણ!
આજના સમયમાં કિડની (મૂત્રપિંડ) ના રોગોથી પીડિત લોકોની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે. સામાન્ય રીતે કિડનીબગડવા પાછળ હાઈ બ્લડ પ્રેશર (હાઈપરટેન્શન) અને ડાયાબિટીસ (મધુપ્રમેય) ને મુખ્ય જવાબદાર માનવામાં આવે છે. પરંતુ, તબીબી વિજ્ઞાન સતત નવા અને ચોંકાવનારા કારણો શોધી રહ્યું છે, જે કિડનીના રોગોને આમંત્રણ આપે છે. તાજેતરના અભ્યાસો અનુસાર, દાંત અને પેઢાની ગંભીર બીમારીઓ પણ કિડનીના સ્વાસ્થ્ય સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી હોઈ શકે છે.
પેઢાની બીમારી અને કિડની વચ્ચે શું સંબંધ છે?
મોટાભાગના લોકો દાંત અને પેઢાની સમસ્યાઓને માત્ર મોં પૂરતી જ મર્યાદિત માને છે, પરંતુ તાજેતરના તબીબી સંશોધનો દર્શાવે છે કે આ સમસ્યાઓ આખા શરીરના સ્વાસ્થ્યને અસર કરે છે. ખાસ કરીને ગંભીર પ્રકારની પેઢાની બીમારી (Nha chu / Periodontal disease) સીધી રીતે કિડનીના કાર્યમાં ઘટાડો કરવા અને કિડનીને નુકસાન પહોંચાડનારા સૂચકાંકો (markers) વધારવા સાથે સંકળાયેલી છે.
મેડિકલ જર્નલ્સના અહેવાલો મુજબ, પેઢાની ગંભીર બીમારીઓ 'એલ્બ્યુમિન્યુરિયા' (Albuminuria) સાથે પણ જોડાયેલી હોય છે. આ એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં મૂત્ર (પેશાબ) માં પ્રોટીન લીક થવા લાગે છે, અને આ કિડનીના નુકસાનનું સૌથી પહેલું અને વહેલું લક્ષણ માનવામાં આવે છે.
આ સમસ્યા કઈ રીતે કિડનીને નુકસાન કરે છે?
જ્યારે દાંત કે પેઢામાં લાંબા સમયથી ચેપ (ઇન્ફેક્શન) રહે છે, ત્યારે તેનાથી શરીરમાં નીચે મુજબની અસરો થઈ શકે છે:
* બેક્ટેરિયાનું લોહીમાં ભળવું: મોંમાં રહેલા પેઢાના હાનિકારક બેક્ટેરિયા લોહીના પ્રવાહ દ્વારા આખા શરીરમાં ફેલાઈ શકે છે, જે કિડનીના નાજુક પેશીઓ (tissues) ને પ્રભાવિત કરે છે.
* સોજો અને ઓક્સિડેટિવ તણાવ: પેઢાના ગંભીર રોગને કારણે શરીરમાં સોજાનું પ્રમાણ વધે છે અને ઓક્સિડેટિવ સ્ટ્રેસ પેદા થાય છે, જે કિડનીની ફિલ્ટર કરવાની ક્ષમતાને નબળી પાડે છે.
* ચયાપચયમાં ફેરફાર: આ ચેપ શરીરની ચયાપચય (metabolism) પ્રક્રિયાને પણ ખલેલ પહોંચાડે છે, જે આડકતરી રીતે કિડની પર ભાર વધારે છે.
નિષ્કર્ષ અને સાવચેતી
આ સંશોધનો સ્પષ્ટ કરે છે કે મુખનું સ્વાસ્થ્ય (Oral health) એ માત્ર સ્મિત કે દેખાવ પૂરતું નથી, પરંતુ તે કિડનીના ખરાબ થવાના જોખમને ઓળખવામાં એક મોટું સંકેતક (Sign) બની શકે છે. તેથી, જો કોઈ વ્યક્તિ પેઢાના ગંભીર રોગથી પીડાતી હોય, તો તેણે પોતાની કિડનીની તપાસ અને મૂલ્યાંકન કરાવવું પણ ખૂબ જરૂરી છે.
ભવિષ્યમાં દાંતની સારવારથી કિડનીના રોગની ગતિનેધીમી પાડી શકાય છે કે નહીં તે વિશે હજુ વધુ વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો ચાલી રહ્યા છે, પરંતુ એટલું ચોક્કસ છે કે દાંત અને પેઢાની સ્વચ્છતા રાખવી એ આડકતરી રીતે કિડનીને સુરક્ષિત રાખવા માટે પણ એટલું જ અગત્યનું છે.
લેખક દિપ્તેશ રાવલ
Diptesh Raval is renowned Health Educator and Host of youtube video channel
Dedicated for Diabetes
He is also Director at
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો