શીર્ષક: કિડનીના રોગ સામે જીતની ગાથા: હિંમત, આત્મવિશ્વાસ અને સામાજિક સેવા
નમસ્કાર, હું દિપ્તેશ રાવલ, તમારો હમસફર.
હું મારી કિડનીની બિમારીની શરૂઆતથી લઈને મારા કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ થયાને આજે સવા બે વર્ષ થયા છે ત્યાં સુધીની મારી સફર તમારા સુધી પહોંચાડવા માંગુ છું. જો મારી આ સફર તમને હિંમત, આત્મવિશ્વાસ અને પ્રેરણા આપી શકશે, તો મારા સમાજ સેવાના અભિયાનમાં એક વધુ આયામ જોડાશે અને આપણે સૌ સાથે મળીને કિડનીની બીમારીને ચોક્કસ હરાવી શકીશું.
મારી સંસ્થા, હસુમતીબેન ફાઉન્ડેશન, ગરીબ અને અનાથ બાળકોને મદદરૂપ થાય છે. આ ઉપરાંત, અમે ડાયાલિસિસ કરાવતા બાળકોને પૌષ્ટિક અને પ્રોટીનયુક્ત આહાર પૂરો પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ.
જીવનમાં એક નવો વળાંક: જ્યારે સામાન્ય પડી જવાથી ખબર પડી કે કિડની ખરાબ છે
મારી કિડની ખરાબ છે એની જાણ મને ૨૦૧૯માં થઈ. વાત સાવ સામાન્ય હતી: હું પડી ગયો અને મારા થાપાનું ફ્રેક્ચર થઈ ગયું. આ અસામાન્ય ઘટનાએ મને અને મારા પરિવારને ચિંતિત કરી દીધા. ત્યારે જ મને ખબર પડી કે આ ફ્રેક્ચરનું કારણ મારી કિડનીની બિમારી હતી.
આ સમયગાળા દરમિયાન, મેં અઢી વર્ષ સુધી દવાઓથી રોગને મેનેજ કર્યો, પણ પછી ડાયાલિસિસની જરૂર પડી. પરંતુ, થાપાના ફ્રેક્ચરમાંથી બહાર આવવા માટે મેં જે નિયમિત કસરતો અને એક્ટિવિટીઝ શરૂ કરી હતી, તેણે મારા શરીર અને મનમાં એક એવો જુસ્સો ભર્યો કે હું CKD સ્ટેજ અને ડાયાલિસિસ સ્ટેજમાં પણ નિયમિત વોકિંગ અને કસરતો ચાલુ રાખી શક્યો. આ પ્રવૃત્તિઓએ મને ફક્ત શારીરિક રીતે જ નહીં, પણ માનસિક રીતે પણ સ્વસ્થ રહેવામાં ખૂબ મદદ કરી.
બહેનનું મહાન બલિદાન: જીવતદાનનો સ્ત્રોત
મારી આ પ્રેરણાદાયક સફરમાં મારી બહેનના મહાન બલિદાનને કેવી રીતે ભૂલી શકાય? તેણે પોતાનું એક અંગ મને આપીને મારો જીવ બચાવ્યો. બહેનનું આ બલિદાન પોતે જ એક પ્રેરણા છે, જે આજે કિડનીના દર્દીના સગાંઓને ખૂબ મોટી પ્રેરણા આપે છે. જ્યારે તમે કોઈના માટે અંગદાનનો વિચાર કરો છો, ત્યારે તમે ફક્ત તેમનો જીવ બચાવો છો એટલું જ નહીં, પરંતુ તમે પ્રેમ અને કરુણાનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ પણ સ્થાપિત કરો છો.
કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછીનું જીવન: સ્વસ્થતાનો નવો અધ્યાય
ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછીનું જીવન કસરતો અને શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ પર વધુ આધાર રાખે છે. હું રોજ ૫થી ૬ કિલોમીટર ચાલું છું અને હળવી કસરતો કરું છું. આ પ્રવૃત્તિઓ કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી લેવાતી દવાઓની આડઅસરોને ઓછી કરવામાં મદદ કરે છે, જે આપણા સ્નાયુઓને બચાવવા માટે અત્યંત જરૂરી છે. ઘણીવાર દવાઓથી વજન વધી જવાની શક્યતા રહે છે, ત્યારે કસરતથી વજનનું સંચાલન ખૂબ સારી રીતે કરી શકાય છે.
અહીં, ખાસ ધ્યાન રાખો કે ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી લેવાતી દવાઓ શરીરના હાડકાંને નબળા પાડી શકે છે, જેથી પડી જવાની સંભાવના વધી જાય છે. આ માટે, ખાસ કરીને ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની સલાહ મુજબ સંતુલન અને સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવતી કસરતો કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે. આ કસરતો આપણને પડી જવાથી બચાવે છે અને આપણું શરીર વધુ સંતુલિત અને મજબૂત બનાવે છે.
ફિઝિયોથેરાપીનું મહત્વ અને મસલ માસની તપાસ
કિડનીની બિમારીના દર્દીઓ માટે નિયમિત ફિઝિયોથેરાપી ખૂબ જ અગત્યની છે. જો શક્ય હોય તો, કોઈ એવા ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની સલાહ લો જે કિડનીના દર્દીઓ અને ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછીના પુનર્વસન (rehabilitation)માં નિષ્ણાત હોય. તેઓ તમને તમારા શરીરની જરૂરિયાત મુજબની કસરતોની માહિતી આપશે. આ ઉપરાંત, તમારા મસલ માસ (સ્નાયુ સમૂહ)ને નિયમિત રીતે તપાસતા રહો. કિડનીના રોગમાં ઘણા દર્દીઓ તેમનું મસલ માસ ગુમાવે છે, જે શરીરને નબળું પાડે છે અને શારીરિક પ્રવૃત્તિઓને અવરોધે છે. આથી, મસલ માસ જાળવી રાખવા માટે પૌષ્ટિક આહાર અને સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગ બંને જરૂરી છે.
સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગનું મહત્વ
કિડનીના રોગના તમામ દર્દીઓ માટે સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગ (તાકાત વધારવાની કસરતો) નું ખૂબ મહત્વ છે. તે ફક્ત યુવાનો માટે જ નથી, પરંતુ વૃદ્ધો માટે પણ એટલી જ ફાયદાકારક છે. સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગ સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવે છે, હાડકાંને સ્વસ્થ રાખે છે અને શરીરનું સંતુલન સુધારે છે. આ કસરતો કિડનીના દર્દીઓમાં પડી જવાની સંભાવના ઘટાડે છે. તમારા ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની સલાહ લઈને હળવા વજન અથવા બોડીવેઈટ કસરતો જેવી કે સ્ક્વાટ્સ, લંગ્સ, અને પુશઅપ્સ તમારા દૈનિક રૂટિનમાં સામેલ કરી શકો છો. આ કસરતો તમારા શરીરને વધુ કાર્યક્ષમ અને રોગ સામે લડવા માટે તૈયાર કરે છે.
આહાર અને નિયમિતતા: તમારી નવી કિડનીનું ધ્યાન રાખો
ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી ખાવા-પીવાની બાબતમાં પણ સાવધાની રાખવી જરૂરી છે. હંમેશા ઘરનું બનેલું તાજું ભોજન ખાઓ અને બહારનું, ખાસ કરીને હોટેલનું ખાવાનું ટાળો. કાચા શાકભાજી કે ફળો ખાતા હોવ તો તેને બંધ કરીને ગરમ કરીને અથવા મીઠાના પાણીથી બરાબર ધોઈને જ ખાઓ.
આહારમાં આટલી બાબતોનું ધ્યાન રાખો:
* ઘી અને તેલનો ઉપયોગ માપસર કરો.
* મીઠું ખૂબ ઓછું ખાઓ. દરરોજ લગભગ ૪ ગ્રામ મીઠું પૂરતું છે.
* તમારા ભોજનમાં ફાઇબર, પ્રોટીન, હેલ્ધી ફેટ અને કોમ્પ્લેક્સ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનું સંતુલિત મિશ્રણ હોવું જરૂરી છે.
* CKDમાં જે પોટેશિયમવાળા પદાર્થો પર પ્રતિબંધ હતો, તે હવે તમારા નેફ્રોલોજિસ્ટની સલાહ મુજબ ધીમે ધીમે આહારમાં સામેલ કરી શકાય છે. કેળા, બટાકા, શાકભાજી અને લીલી ભાજી જેવી વસ્તુઓ હવે તમે લઈ શકો છો, જે નવી કિડનીને પોષણ આપે છે અને બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયની તંદુરસ્તી જાળવવામાં મદદ કરે છે.
આ ઉપરાંત, તમારી દવાઓ નિયમિત અને સમયસર લો. તમારા શુગર લેવલ, બ્લડ પ્રેશર અને વજન પર નિયમિત ધ્યાન રાખો. આ બધી નાની નાની બાબતો તમારી નવી કિડનીને લાંબા સમય સુધી સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરશે.
આવો, સાથે મળીને કિડનીના રોગને હરાવીએ!
હેલ્ધી બનો, એક્ટિવ બનો, અને નિયમિત કસરતો કરો. આપણા ફિઝિયોથેરાપી ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા શીખવવામાં આવતી ખાસ ટેકનિક અને કસરતો આપણને પડી જવાથી બચાવી શકે છે. કિડનીની બીમારી હોય કે ડાયાલિસિસ ચાલતું હોય કે પછી ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી દવાઓની અસર હેઠળ, પડી જવાની સંભાવનાઓ ખૂબ વધી જાય છે, તેથી આ ટેકનિક શીખવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
“હરાવો કિડની રોગોને!”
આત્મવિશ્વાસ રાખો, જીવનશૈલી સુધારો અને નિયમિતતા જાળવો. આપણે સૌ સાથે મળીને કિડનીના રોગ સામે જીતી શકીશું!
દિપ્તેશ રાવલ
નિયામક શ્રી,
હસુમતીબેન ફાઉન્ડેશનravaldiptesh@gmail.com
આભાર દર્શન: આ લેખ લખવાની પ્રેરણા આપવા બદલ કિડની હોસ્પિટલ અમદાવાદના ફિઝિયોથેરાપી હેડ ડોક્ટર હારદા શાહનો હૃદયપૂર્વક આભાર માનું છું 🙏
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો