કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પેશન્ટો માં મોઢા માં છાલા ના કારણો અને ઉપાયો

ના રોજ

કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પેશન્ટમાં મોઢામાં છાલા પડવું સામાન્ય પરંતુ ગંભીર રીતે લેવાનું લક્ષણ છે, કારણ કે એના કારણો સામાન્ય લોકો કરતા અલગ અને વધુ સંવેદનશીલ હોઈ શકે છે.

ચાલો વિગતે સમજીએ 👇

🧬 ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પેશન્ટમાં મોઢાના છાલા પડવાના મુખ્ય કારણો:

1. ઇમ્યુનોસપ્રેસન્ટ દવાઓના સાઇડ ઇફેક્ટ્સ

  • દવાઓ જેમ કે Tacrolimus, Cyclosporine, Mycophenolate mofetil (MMF), Azathioprine વગેરે શરીરનું ઈમ્યુન સિસ્ટમ દબાવે છે.
  • એના કારણે મોઢાની અંદરનું ટિશ્યુ નાજુક બને છે અને નાના ઇન્ફેક્શનથી પણ છાલા થાય છે.

2. વિટામિન અને ખનિજની ઉણપ

  • ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછીની દવાઓથી Vitamin B12, Folate, Iron, Zinc નું શોષણ ઘટી શકે છે.
  • આની ઉણપથી મોઢામાં અલ્સર, જીભ પર દુખાવો કે કટકટ જેવી સમસ્યા થાય છે.

3. ફંગલ અથવા વાયરસ ઈન્ફેક્શન

  • ઈમ્યુન સિસ્ટમ નબળી હોવાથી Oral Candidiasis (fungal infection) અથવા Herpes simplex virus થી છાલા થઈ શકે છે.
  • ખાસ કરીને સફેદ પડ, સળવળ, બળતરા અથવા રક્તસ્ત્રાવ દેખાય તો તરત ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો.

4. દવાઓની એલર્જી અથવા ઈરિટેશન

  • કેટલાક દર્દીઓમાં દવા બદલ્યા પછી (જેમ Tacrolimus થી MMF અથવા vice versa) મોઢામાં અલ્સર દેખાય છે.

5. ડિહાઇડ્રેશન અથવા મુખ સૂકાવું

  • Immunosuppressant દવાઓ અને કેટલાક એન્ટિહાઇપરટેન્સિવ્સ મુખ સુકાવી નાખે છે.
  • સૂકા મોઢામાં બેક્ટેરિયા વધે છે અને ઈન્ફેક્શનથી છાલા થાય છે.

🌿 ઉપાયો અને કાળજી:

🧴 1. માઉથ કેર ખૂબ જરૂરી

  • દરરોજ chlorhexidine mouthwash થી 2 વાર ગરારા કરો.
  • બ્રશ નરમ (soft) રાખો, અને મોઢામાં ઈજા ન થાય એ રીતે સાફ કરો.

🍋 2. વિટામિનનું પૂરક (with doctor’s advice)

  • ડૉક્ટર સૂચવે તો Vitamin B-complex, Zinc, Iron અથવા Multivitamin લો.
  • સ્વયંથી કોઈ સપ્લીમેન્ટ શરૂ ન કરવું.

💧 3. જળ પૂરતું પીવું

  • હંમેશા hydrated રહો જેથી દવાઓના ટૉક્સિન્સ બહાર જાય અને મુખ સૂકાય નહીં.

🥣 4. હલકો અને ઠંડક આપતો આહાર

  • છાસ, દહીં, કેળું, કોપરાનું પાણી, ખીચડી, પપૈયા, આમળા પાઉડર જેવા ખોરાક લો.
  • તીખું, ખારું, એસિડિક ખોરાક ટાળો.

🧊 5. છાલા પર ઉપચાર

  • ડૉક્ટર સલાહથી Dologel / Hexigel જેવી જેલ લગાવી શકાય.
  • જો ફંગલ ઈન્ફેક્શન હોય તો ડૉક્ટર Antifungal oral gel (જેમ કે Candid mouth paint) આપી શકે.

⚠️ 6. ક્યારે તરત ડૉક્ટરને બતાવવું

  • છાલા 7 દિવસથી વધુ રહે.
  • દુખાવો ખૂબ વધારે હોય કે ખાવા-પીવામાં તકલીફ થાય.
  • સફેદ પડ કે રક્તસ્ત્રાવ દેખાય.
  • તાવ કે થાક પણ જોડાયેલ હોય.

🩺 અંતિમ સલાહ:

ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછીનું દરેક લક્ષણ સામાન્ય માનીને અવગણવું ન જોઈએ.
મોઢાના છાલા ક્યારેક દવાની ડોઝ વધુ હોવાનો સંકેત પણ આપી શકે છે, ખાસ કરીને Tacrolimus toxicity હોય તો.
અથી Blood level test (Tacrolimus level) ડૉક્ટર ચેક કરાવી શકે છે.


ટિપ્પણીઓ

ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો