સવારના નાસ્તાનું મહત્વ: તંદુરસ્ત જીવનનો પાયો
સવારનો નાસ્તો એ દિવસનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભોજન છે. તે ફક્ત પેટ ભરવાનું સાધન નથી, પરંતુ આખા દિવસ માટે શક્તિ, સ્ફૂર્તિ અને તંદુરસ્ત મનનો પાયો છે. ઘણા લોકો વ્યસ્તતાને કારણે અથવા વજન ઘટાડવા માટે સવારનો નાસ્તો કરવાનું ટાળે છે, પરંતુ તેનાથી લાંબા ગાળે સ્વાસ્થ્યને ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે.
શરૂઆત કરતાં પહેલાં જણાવી દઉ કે અહીંયા બ્રેકફાસ્ટ કે નાસ્તા માં તળેલા નાસ્તા બજારુ પેકેટ બિસ્કીટ વધારે સુગર વાળા પદાર્થો કે ઓયલી પદાર્થો નથી લેવાના
સવારનો નાસ્તો કેમ કરવો જોઈએ?
સવારના નાસ્તાના અનેક ફાયદા છે જે આપણા શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત જરૂરી છે:
* શરીરને ઊર્જા પૂરી પાડે: રાત્રિ દરમિયાન શરીર લાંબા સમય સુધી ભૂખ્યું રહે છે. સવારે નાસ્તો કરવાથી શરીરને તાત્કાલિક ગ્લુકોઝ મળે છે, જે મગજ અને સ્નાયુઓને કાર્ય કરવા માટે જરૂરી ઊર્જા પૂરી પાડે છે. આનાથી તમે આખો દિવસ વધુ સક્રિય અને ઊર્જાવાન અનુભવો છો.
* યાદશક્તિ અને એકાગ્રતા સુધારે: સવારનો નાસ્તો મગજને પોષણ આપે છે. જે લોકો નિયમિતપણે નાસ્તો કરે છે, તેમની યાદશક્તિ, એકાગ્રતા અને શીખવાની ક્ષમતા વધુ સારી હોય છે. આ વિદ્યાર્થીઓ અને ઓફિસ જતા લોકો માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે.
* વજન નિયંત્રણમાં મદદ કરે: સવારનો નાસ્તો કરવાથી દિવસ દરમિયાન ભૂખ ઓછી લાગે છે અને બિનજરૂરી નાસ્તો કરવાનું ટાળી શકાય છે. આનાથી બપોરના ભોજનમાં વધુ પડતું ખાવાનું પણ ટાળી શકાય છે. અભ્યાસો દર્શાવે છે કે જે લોકો સવારનો નાસ્તો છોડે છે, તેઓ દિવસ દરમિયાન વધુ કેલરીનું સેવન કરે છે.
* ડાયાબિટીસનું જોખમ ઘટાડે: સવારનો નાસ્તો બ્લડ શુગર લેવલને સ્થિર રાખવામાં મદદ કરે છે, જે ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસનું જોખમ ઘટાડે છે.
* પાચનતંત્ર સુધારે: સવારના નાસ્તામાં ફાઇબરયુક્ત આહાર લેવાથી પાચનતંત્ર સુધરે છે અને કબજિયાત જેવી સમસ્યાઓથી રાહત મળે છે.
જો સવારે નાસ્તો ન કરીએ તો શું નુકસાન થાય?
સવારનો નાસ્તો છોડવાથી અનેક નુકસાન થઈ શકે છે, જે નીચે મુજબ છે:
* શક્તિનો અભાવ: નાસ્તો ન કરવાથી શરીરમાં ઊર્જાનું સ્તર ઘટી જાય છે, જેનાથી આખો દિવસ થાક અને નબળાઈ અનુભવાય છે.
* એકાગ્રતામાં ઘટાડો: ભૂખ્યા રહેવાથી મગજને પૂરતું પોષણ મળતું નથી, જેના કારણે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે.
* વજન વધવાનું જોખમ: નાસ્તો ન કરવાથી દિવસ દરમિયાન વધુ ભૂખ લાગે છે અને બિનઆરોગ્યપ્રદ નાસ્તા અને જંક ફૂડ ખાવાની ઇચ્છા થાય છે, જે વજન વધારી શકે છે.
* મૂડ સ્વિંગ્સ: લો બ્લડ સુગરને કારણે ચીડિયાપણું અને મૂડ સ્વિંગ્સ થઈ શકે છે.
* મેટાબોલિઝમ ધીમું થાય: સવારનો નાસ્તો મેટાબોલિઝમને વેગ આપે છે. જો તમે નાસ્તો ન કરો તો મેટાબોલિઝમ ધીમું પડી શકે છે, જેનાથી કેલરી બર્ન કરવાની પ્રક્રિયા ધીમી થાય છે.
સવારના નાસ્તા માટે યોગ્ય ભારતીય શાકાહારી આહાર
ભારતીય ભોજન વિવિધતાથી ભરપૂર છે અને સવારના નાસ્તા માટે ઘણા પૌષ્ટિક અને સ્વાદિષ્ટ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે. અહીં કેટલાક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પોની યાદી આપેલી છે:
પ્રોટીન બ્રેકફાસ્ટ વિડીયો માટે લિંક 👉https://youtu.be/1aCwCSjuGLI
* પોહા: પૌષ્ટિક અને હળવો નાસ્તો, જેમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને શાકભાજીનું મિશ્રણ હોય છે. તેમાં લીંબુનો રસ ઉમેરવાથી વિટામિન C પણ મળે છે.
* ઉપમા: રવો, શાકભાજી અને મસાલાથી બનેલો આ નાસ્તો એક સારો કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને ફાઇબરનો સ્ત્રોત છે.
* ઢોકળા: આથો લાવેલી ખીરાથી બનેલા ઢોકળા પાચન માટે હળવા હોય છે અને તેમાં પ્રોટીન અને ફાઇબરનું પ્રમાણ પણ સારું હોય છે.
રેસિપી 👉https://youtu.be/bskGV8Bi7Ec
* ઇડલી-સાંભાર: આ પણ આથો લાવેલા ખીરામાંથી બનતો પૌષ્ટિક વિકલ્પ છે. ઇડલી હળવી હોય છે અને સાંભાર શાકભાજી અને કઠોળના કારણે પ્રોટીન અને વિટામિનથી ભરપૂર હોય છે.
* પરોઠા (શાકભાજી ભરેલા): આખા ઘઉંના લોટમાંથી બનેલા પરોઠામાં બટાકા, ફ્લાવર, મૂળો, જેવી શાકભાજી ભરીને પ્રોટીન અને ફાઇબરનું પ્રમાણ વધારી શકાય છે. પનીર પણ ઉમેરો પ્રોટીન મળે.
* મગ પુલ્લો: પલાળેલા મગમાંથી બનતો આ ચીલો પ્રોટીનનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે અને વજન ઘટાડવા માટે પણ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે.
* દલિયા (ખારી કે ગળી): દલિયા ફાઇબર અને કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનો સારો સ્ત્રોત છે. તેને દૂધ સાથે અથવા શાકભાજી સાથે ખીચડીની જેમ પણ બનાવી શકાય છે.
આ ઉપરાંત, ફણગાવેલા કઠોળ, દહીં, ફળો, અને સૂકા મેવાને પણ તમારા સવારના નાસ્તામાં શામેલ કરવા જોઈએ. આ બધું તમારા નાસ્તાને વધુ પૌષ્ટિક અને સંતુલિત બનાવે છે.
આમ, સવારનો નાસ્તો એ માત્ર ભોજન નથી, પરંતુ તંદુરસ્ત અને ખુશહાલ જીવનની ચાવી છે.
તમારા દિવસની શરૂઆત એક પૌષ્ટિક અને સંતુલિત નાસ્તાથી કરો અને તેના ફાયદા જાતે અનુભવો!
લેખક: દિપ્તેશ રાવલ
હસુમતીબેન ફાઉન્ડેશન ના ડાયરેક્ટર છે.
હસુમતીબેન ફાઉન્ડેશન ગરીબ બાળકો તથા ડાયાલિસિસ કરાવતા બાળકો માટે કામ કરે છે.
લેખક ભારત ના કરોડો ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકો માટે "હરાવો ડાયાબિટીસ ને" ચળવળ ચલાવે છે.
એમની youtube ચેનલ
"હેલ્થ કેમ્પસ" આ જ ઉમદા મિશન માટે કામ કરે છે.
આ બ્લૂ રંગ ની લીંક ઉપર ક્લિક કરી ને ચેનલ ઉપર જવાશે
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો