CKD
જ્યારે કિડની ખરાબ હોય એટલે કિડની એક હોર્મોન્સ Erythropoietin ઉત્પન્ન કરતી હોય છે એ ના થઈ શકે આ Erythropoietin હોર્મોનનું કામ આપણા શરીરમાં ઉપલબ્ધ લોખંડ માંથી હિમોગ્લોબીન બનાવવાનું હોય છે.
એટલે કે કિડની ખરાબ હોય ત્યારે આપણા શરીરમાં ઉપલબ્ધ આયર્ન એટલે કે લોહ તત્વનું રૂપાંતર હેમોગ્લોબીનમાં થઈ શકતું નથી આથી કિડની ખરાબ દર્દીઓ લોહી વધારવા માટે ગમે એટલા કુદરતી પદાર્થો લે તેમ છતાં પણ કિડનીમાંથી ઉત્પન્ન થતું હોર્મોન્સ Erythropoietin નહીં મળવાના કારણે શરીરમાં લોખંડ હોવા છતાં લોહતત્વ નથી બનતું આથી સીકેડી એટલે કે કિડની ખરાબ પેશન્ટોએ ડોક્ટરને પૂછીને ડોક્ટર જે પેટમાં લેવાનાErythropoietin ઇન્જેક્શન લખી આપે છે એ લેવા જેનાથી એ હોર્મોન્સ જેવું જ કેમિકલ શરીરમાં જવાથી ઉપલબ્ધ લોખંડ માંથી લોહતત્વ મળે છે અને હિમોગ્લોબીન બને છે અને હિમોગ્લોબિન બને ત્યારે લોહી બન્યું કહેવાય અને આપણા શરીરમાં લોહી દેખાય
વધારે વિગતે જોઈએ તો
ક્રોનિક કિડની ડિસીઝ (CKD) ધરાવતા દર્દીઓ માટે, નીચા હિમોગ્લોબિન (એનિમિયા)નું સંચાલન કરવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે કિડની એરિથ્રોપોએટિન (EPO) ઉત્પન્ન કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે, જે એક હોર્મોન જે લાલ રક્તકણોના ઉત્પાદનને ઉત્તેજિત કરે છે. CKD દર્દીઓમાં હિમોગ્લોબિનનું સ્તર સુધારવા માટે અહીં કેટલીક વ્યૂહરચનાઓ અને આહાર ભલામણો છે:
1. એરિથ્રોપોએટિન-સ્ટિમ્યુલેટિંગ એજન્ટ્સ (ESAs) Epoetin Alfa (EPO) ઈન્જેક્શન સામાન્ય રીતે લાલ રક્તકણોના ઉત્પાદનને ઉત્તેજીત કરવા માટે સૂચવવામાં આવે છે. જ્યારે કિડનીની EPO ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ઘટી જાય ત્યારે આ સારવાર ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ છે. 2. આયર્ન પૂરક CKD દર્દીઓમાં આયર્નની ઉણપ સામાન્ય છે, ખાસ કરીને જેઓ ડાયાલિસિસ પર હોય છે. ઓરલ અથવા ઇન્ટ્રાવેનસ આયર્ન સપ્લિમેન્ટ્સ (દા.ત., ફેરસ સલ્ફેટ, આયર્ન સુક્રોઝ) હિમોગ્લોબિનનું સ્તર વધારવામાં મદદ કરી શકે છે. આયર્નના સ્તરનું નિયમિતપણે નિરીક્ષણ કરવું જરૂરી છે, કારણ કે વધુ આયર્ન હાનિકારક હોઈ શકે છે.
3. ફોલેટ અને વિટામિન B12 ફોલેટ (વિટામિન B9) અને વિટામિન B12 ની ઉણપ પણ એનિમિયામાં ફાળો આપી શકે છે. ફોલેટથી ભરપૂર ખાદ્યપદાર્થો જેમ કે ઘાટા પાંદડાવાળા ગ્રીન્સ અને વિટામીન B12 સ્ત્રોતો (દા.ત. ઈંડા, ડેરી)નો સમાવેશ ફાયદાકારક હોઈ શકે છે. જો આહારમાં અપૂરતી માત્રા હોય તો પૂરવણીઓ સૂચવવામાં આવી શકે છે.
4. પ્રોટીનનું સેવન એકંદર આરોગ્યને ટેકો આપવા અને એનિમિયા સુધારવા માટે પૂરતા પ્રમાણમાં પ્રોટીનનું સેવન જરૂરી છે. ડાયાલિસિસ પરના CKD દર્દીઓને મોટાભાગે પ્રોટીનની વધુ માત્રાની જરૂર હોય છે, પરંતુ તે તેમની કિડનીના કાર્યની સ્થિતિ સાથે સંતુલિત હોવા જોઈએ. વ્યક્તિગત પ્રોટીન યોજના માટે આહાર નિષ્ણાતની સલાહ લો.
5. આહારની ભલામણો નીચેના આયર્ન-સમૃદ્ધ અને હિમોગ્લોબિનને વધારતા ખોરાકનો સમાવેશ કરો, પરંતુ ફોસ્ફરસ અને પોટેશિયમના સ્તરનું ધ્યાન રાખો:
લો-પોટેશિયમ આયર્ન સ્ત્રોતો: ઇંડા જરદી, ચિકન, ચરબી વગરનું માંસ અને માછલી (ફોસ્ફરસ સામગ્રી તપાસો). ફળો અને શાકભાજી: સફરજન, બેરી, સીમલા મિર્ચ (ઓછું પોટેશિયમ).
હર્બલ વિકલ્પો: દારુ હરદ્રા અને મોરિંગાનો સમાવેશ કરો કારણ કે તેઓ આયર્ન શોષણ અને એકંદર રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં મદદ કરી શકે છે.
6. આયર્ન શોષણ માટે વિટામિન સી વિટામિન સી આયર્નનું શોષણ વધારવામાં મદદ કરે છે. સ્ત્રોતો શામેલ કરો જેમ કે: જામફળ, સીમલા મિર્ચ અથવા સાઇટ્રસ ફળો ઓછી માત્રામાં (પોટેશિયમ માર્ગદર્શિકા મુજબ).
7. જો જરૂરી હોય તો ફોસ્ફરસ બાઈન્ડર ટાળો જો ફોસ્ફરસ બાઈન્ડર (દા.ત., કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ) લેતા હોવ, તો તેને આયર્ન સપ્લિમેન્ટ્સ સાથે ન લો કારણ કે તે આયર્નના શોષણમાં દખલ કરી શકે છે.
8. નિયમિત દેખરેખ હિમોગ્લોબિન, આયર્ન, ફોલેટ અને વિટામીન B12 ના સ્તરને મોનિટર કરવા માટે નિયમિત રક્ત પરીક્ષણો જરૂરી છે.
જરૂરિયાત મુજબ પૂરવણીઓ અને દવાઓને સમાયોજિત કરવા માટે આરોગ્યસંભાળ પ્રદાતાઓ સાથે સંચાર જાળવી રાખો.
દરેક પેશન્ટની હિસ્ટ્રી અને રિપોર્ટસ્ અલગ અલગ હોય છે એટલે ડોક્ટરને પૂછયા સિવાય કોઈ ઉપાય કરવા નહીં
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો