કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પેશન્ટમાં ડાયરીયા: કારણો અને ઘરગથ્થુ ઉપચાર
📝 Meta Description (Gujarati)
જાણો 👉
કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ બાદ ડાયરીયા થવાના મુખ્ય કારણો, ઘરગથ્થુ ઉપચાર અને જરૂરી સાવચેતી જાણો. ORS, ભાતનું પાણી, ખીચડો, કેળું જેવી સરળ રીતો થી રાહત મેળવો. ડૉક્ટર ક્યારે સંપર્ક કરવો તેની માહિતી સાથે.
કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી દર્દીએ દવાઓ, આહાર અને જીવનશૈલીમાં ખાસ કાળજી લેવાની જરૂર હોય છે. કેટલીકવાર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પેશન્ટને ડાયરીયા (અતિસાર) થવાની સમસ્યા સર્જાય છે. સામાન્ય માણસ માટે ડાયરીયા થોડા દિવસમાં ઠીક થઈ શકે છે, પરંતુ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પેશન્ટ માટે તે ગંભીર બની શકે છે કારણ કે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ દવાઓથી નબળી બને છે અને પાણી-મિનરલની કમી ઝડપથી થઈ જાય છે.
ડાયરીયા થવાના મુખ્ય કારણો
1. ઇમ્યુનોસપ્રેસન્ટ દવાઓ – ટ્રાન્સપ્લાન્ટ બાદ લેવામાં આવતી દવાઓ (જેમ કે Tacrolimus, Mycophenolate) ઘણીવાર પેટમાં અસહજતા અને ડાયરીયા સર્જી શકે છે.
2. સંક્રમણ (ઇન્ફેક્શન) – પેશન્ટની ઇમ્યુન સિસ્ટમ નબળી હોવાને કારણે બેક્ટેરિયા, વાયરસ અથવા પરજીવીથી ઇન્ફેક્શન ઝડપથી થઈ શકે છે.
3. દૂષિત પાણી અથવા ખોરાક – બહારનું અથવા બરાબર ન ધોયેલું ખાવાનું લીધાથી ચેપ ફેલાઈ શકે છે.
4. લેક્ટોઝ ઇન્ટોલરન્સ – દૂધ કે દૂધના પદાર્થથી પણ ઘણીવાર ડાયરીયા શરૂ થાય છે.
5. એન્ટિબાયોટિક દવાઓનો સાઇડ-ઇફેક્ટ – લાંબા સમય સુધી એન્ટિબાયોટિક લેવાથી આંતરડાના સારા બેક્ટેરિયા નષ્ટ થાય છે અને ડાયરીયા થઈ શકે છે.
ઘરગથ્થુ ઉપચાર
⚠️ નોંધ: ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પેશન્ટ માટે ડૉક્ટરની સલાહ વિના ઘરગથ્થુ ઉપચાર પૂરતો નથી. જો ડાયરીયા 24 કલાકથી વધુ ચાલે, તાવ કે ડિહાઈડ્રેશન (પાણીની કમી) થાય તો તરત જ હોસ્પિટલ સંપર્ક કરવો જરૂરી છે.
તાત્કાલિક કાળજી માટે ઉપયોગી ઘરગથ્થુ ઉપચાર
1. ORS (ઓરલ રિહાઇડ્રેશન સોલ્યુશન)
ORS પાઉડર પાણીમાં ભેળવીને પીવું શ્રેષ્ઠ છે.
ઘરમાં બનાવવા માટે: 1 લીટર ઉકાળેલા પાણીમાં 6 ચમચી ખાંડ અને અડધો ચમચી મીઠું ભેળવો.
2. તાજું ઉકાળેલું પાણી
માત્ર ઉકાળેલું અથવા ફિલ્ટર કરેલું પાણી જ પીવું.
ઠંડા પીણાં કે પેકેટવાળા જ્યુસ ટાળવા.
3. ભાતનું પાણી (Rice water)
ભાત બાફ્યા પછીનું પાણી ઠંડું કરીને પીવાથી પેટને આરામ મળે છે.
4. સાબુદાણા / મગની દાળનો પાતળો ખીચડો
સરળતાથી હજમ થાય છે અને ઊર્જા આપે છે.
5. દહીંમાં ચપટી મીઠું
જો ડૉક્ટરે મંજૂરી આપી હોય તો દહીં આંતરડાના સારા બેક્ટેરિયા પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મદદરૂપ છે.
6. કેળું
નરમ અને હજમમાં સરળ, જેમાં પોટેશિયમ હોવાથી ડિહાઈડ્રેશન અટકાવવામાં મદદ કરે છે.
શું ટાળવું જોઈએ?
તેલિયું, મસાલેદાર અને બજારનું ખાવાનું
કાચું શાકભાજી અને અધધોવાયેલું ફળ
કાર્બોનેટેડ પીણાં, પેકેજ્ડ ફૂડ
* દૂધ અને દૂધના પદાર્થ (જો લેક્ટોઝ ઇન્ટોલરન્સ હોય તો)
નિષ્કર્ષ
કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પેશન્ટમાં ડાયરીયા નાનો મુદ્દો નથી. ઘરગથ્થુ ઉપચાર પ્રાથમિક કાળજી તરીકે ઉપયોગી છે, પરંતુ સતત અથવા ગંભીર ડાયરીયા થાય તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જરૂરી છે. યોગ્ય આહાર, શુદ્ધ પાણી અને નિયમિત દવાઓના પાલનથી આ સમસ્યાને નિયંત્રણમાં રાખી શકાય છે.
લેખક: દિપ્તેશ રાવલ
હસુમતીબેન ફાઉન્ડેશન ના ડાયરેક્ટર છે.
હસુમતીબેન ફાઉન્ડેશન ગરીબ બાળકો તથા ડાયાલિસિસ કરાવતા બાળકો માટે કામ કરે છે.
લેખક ભારત ના કરોડો ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકો માટે "હરાવો ડાયાબિટીસ ને" ચળવળ ચલાવે છે.
એમની youtube ચેનલ
"હેલ્થ કેમ્પસ" આ જ ઉમદા મિશન માટે કામ કરે છે.
આ બ્લૂ રંગ ની લીંક ઉપર ક્લિક કરી ને ચેનલ ઉપર જવાશે
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો